عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

233

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

و از گدار برنجنان به‌طرف جالق مزرعه به مزرعه گرمتر و آب تمام آنها گوارا است . و ماليات تمام اين مزارع جمع مير محمود خان است . بالجمله مالكين لجى معروفينش بزرگ‌زاده و امرا و سايرين خورده‌مالك غيرمعروفند . و در مزرعهء مزبوره قلعهء محقر رعيتى ساخته‌اند كه قريب صد نفر زن و مرد خلق آنجا در آن قلعه سكونت دارند . و از اين نقطه يك فرسنگى در كف رودخانه سير كرده بعد از رودخانه خارج [ مىشود ] و راه به يسار رودخانه مىرود . ناكان 413 و همين‌كه يك فرسنگى در جادّه به روى محاذات و مقابل است به مزرعه [ اى ] كه وصل به رودخانه و در يمين جادّه به فاصلهء يك فرسخ واقع است و موسوم به ناكان و محصول آن منحصر است به دويست سيصد اصله نخل كه از آب همان رودخانه مشروب مىشود و هيچ قسم محصول و معلوماتى ندارد . و صاحبان آن كه رعيّت كلّه‌ديم است فصل حامين براى ضبط جزئى خرماى آن آمده و بعد از ضبط به محل خود برمىگردند . كله‌ديم 414 و همين‌كه يك فرسخ در جادّه به روى مقابل است به مزرعهء كلّه‌ديم كه آن هم وصل به رودخانه و يك فرسخ از جادّه دور است . و مزرعهء مزبوره داراى دو سه خروار غلّه و دو خروار شلتوك و قريب يك هزار اصله نخل است و آب آن نيز از همان رودخانه [ است ] ، و مختصر بنگاه رعيّتى دارد كه ده خانوار رعيتش در آنجا ساكنند و مالكين آنجا خورده‌ارباب متفرقه است . گورچاه 415 و از اين نقطه دو فرسنگ گذشته به جلگهء وسيعى مىرسد و در آنجا مختصر مسيلى است كه چشمه از كف آن مىجوشد و آبش كم و به نهايت تلخ و شور [ 264 ] و ناگوار است و آن را گورچاه مىگويند . و از اين نقطه تا منزل دو فرسخ و زمينش مسطح و هموار است و در اطراف جادّه فى الجمله شور و كلته و درمشو يافت مىشود و در اين صحرا آهو خيلى زياد است خصوصا در يمين جادّه كه كمتر وقتى است كه از آن راه عبور كرده و حوالى راه آهو نبينند . و شرح حال خود جالق و ماشكيد در ضمن خط ناهور گذشت .